Gisteren hebben the fieldwork company en de Waddenunit voorbereidingen getroffen voor het uitzaaien van zeegraszaad ten noorden van Griend in april. Hiervoor hebben ze een scherm gebouwd dat het zeegras moet beschermen tegen golven. Begin april komen er nog twee schermen bij en wordt er bepaald op welke afstand van het scherm er moet worden gezaaid om optimaal gebruik te kunnen maken van de golfbrekende werking van het scherm. Door de plaatsing van de schermen hopen we het zeegras nét dat extra steuntje in de rug te kunnen geven om op deze plek tot een succesvolle vestiging te kunnen komen.

Vandaag publiceren onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, Radboud Universiteit en NIOZ een artikel in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift Current Biology over hoe droogte door klimaatverandering de samenwerking tussen kleine schelpdiertjes en zeegras kan verstoren, met grootschalig afsterven als gevolg.

Deze studie is uitgevoerd in het zustergebied van de Waddenzee, de Banc d’Arguin in Mauritanië. Dit is het gebied waar heel veel van onze wad- en zeevogels overwinteren. In 2012 observeerderen Nederlandse onderzoekers daar een bijzonder fenomeen: de groene zeegrasvelden bleken massaal af te sterven. Dit bleek het gevolg van extreme droogte in 2011, waardoor het belangrijke samenwerkingsverband (symbiose) tussen mosseltjes en zeegras, door dezelfde onderzoekers voor het eerst beschreven in 2012, faalde wat het afsterven versnelde.

Dit samenwerkingsverband komt in Nederland niet voor, maar in de (sub-) tropen zou het interessant zijn om rekening te houden met het belang van dit mutualisme bij bijvoorbeeld zeegrasherstel

 

Biologen van de Rijksuniversiteit Groningen, Radboud Universiteit Nijmegen en het NIOZ publiceren vandaag een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings B waarin zij laten zien dat zeegrasvelden niet alleen de lokale biodiversiteit verhogen, maar ook de structuur en de samenstelling van het voedselweb.

Het bijzondere is dat zeegrassen dit niet rechtstreeks doen, door als voedselbron te fungeren, maar met name door structuur te bieden waar soorten zich in kunnen verschuilen en  aan vast kunnen hechten. Hetzelfde geldt voor een ander belangrijk kustsysteem: kwelders.

Het onderzoek heeft plaatsgevonden in de tropische zeegrasvelden van Mauritanië (Banc d’Arguin) en op de kwelders van de Oost-Amerikaanse staat Rhode Island.

De figuur hieronder illustreert wat er met een voedselweb gebeurt wanneer slijkgras (links) of klein zeegras (rechts) een onbegroeid systeem koloniseert.

 

Tijdens een veldbezoek aan Griend op 18 februari jl. is op het wad rondom Griend een patch klein zeegras (Zostera noltii) ontdekt. Bij deze bijzondere ontdekking zijn ongeveer 100 scheuten aangetroffen. In tegenstelling tot groot zeegras (Zostera marina) is droogvallend klein zeegras meerjarig. Dat wil zeggen dat de planten overwinteren in het wad, met name door te teren op de suikers en zetmelen die ze opslaan in de wortelstokken in de herfst.

Bent u ook wel eens (klein) zeegras tegengekomen op het wad? Meld het dan op waarneming.nl!

 

De nieuwste zeegrasnieuwsbrief is uit!

Lees hier over de laatste ontwikkelingen rondom het zeegrasherstelproject.

 

Deze week hebben onderzoekers de proef geoogst waarbij het effect van experimentele behandelingen op de besmetting van Phytophthora (sp. gemini – een soort die alleen in de zee voorkomt) op zaadkieming wordt onderzocht. In deze proef is gekeken naar hoe zowel zoutgehalte van het zeewater (van zoet tot het zoutgehalte van de Waddenzee) als een mogelijk bestrijdingsmiddel tegen de mariene Phytophthoras (koper) deze factoren beïnvloedt. De zaden zijn nu voor analyse naar een gespecialiseerd lab van de NVWA (Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit) gebracht. Hopelijk weten we over een maand meer! Wellicht zijn we dan een middel op het spoor dat Phytophthora-besmetting van de zaden kan verminderen. Voor meer informatie over  de effecten van Phytophthora-besmetting op zeegraszaad, zie publicaties.

Zeegrassen stammen af van landplanten en hebben zich volledig weten aan te passen aan het leven in een zoute omgeving. Vandaag heeft een groep onderzoekers, van onder andere Rijksuniversiteit Groningen, een studie gepubliceerd in het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift Nature over welke genen bij deze aanpassingen betrokken zijn. Hiervoor hebben ze het hele genoom van Zostera marina (groot zeegras) in kaart gebracht. Ze ontdekten dat zeegrassen, in tegenstelling tot landplanten, geen huidmondjes meer hebben. Huidmondjes worden door landplanten gerbuikt voor de opname van kooldioxide. Ook produceren zeegrassen geen signaalstoffen meer die door landplanten worden gebruikt voor het lokken van insecten.

De Volkskrant besteedt vandaag ook aandacht aan dit artikel.

Gisteren (22-12-2015) stond in de Volkskrant een uitgebreid artikel over zeegrasherstel in de Waddenzee. Dit artikel beschrijft dat er nog een lange weg te gaan is voordat zeegras in de Waddenzee kan bijdrage aan duurzame invang van zand en slib, waardoor de Waddenzee wellicht beter bestand is tegen zeespiegelstijging in de toekomst. Lees hier het artikel.

 

 

Deze winter wordt er voor het eerst zeegraszaad  voor het zeegrasherstelproject binnen bewaard. Ze worden gekoeld bewaard (4ºC) in een koeltrailer bij the Fieldwork Company, omdat  onderzoek heeft laten zien dat de zaadoverleving optimaal is bij deze temperatuur. Door de zaden in een gecontroleerde omgeving te bewaren, verminderen we de verliezen die in de natuur optreden door bijv. wegspoeling, begraving en consumptie door bodemdieren (bijv. krabben).Deze zaden zullen komend voorjaar worden uitgezaaid op het wad ten noorden van Griend.

Zeegrasvelden vormen wereldwijd een habitat voor veel verschillende diersoorten. In California (VS) leeft de zeldzame zeeotter in zeegrasvelden en kelpbedden, en voedt zich daar met krabben en schelpdieren. Zeeotters zijn zelfs goed voor zeegras wanneer zeegras overgroeit dreigt te raken door algen. Ze eten namelijk veel krabben, die de natuurlijke vijanden zijn van kleine kreeftachtigen en slakjes die algen eten. Hierdoor zijn er in aanwezigheid van de otters meer grazers die algen verwijderen van de zeegrasbladeren, waardoor het zeegras beter kan groeien.